0977 886 252

Bệnh trĩ: dấu hiệu, nguyên nhân và hướng điều trị

Trĩ là bệnh lý hậu môn rất thường gặp, gây chảy máu, sa búi trĩ và khó chịu khi sinh hoạt. Phần lớn trường hợp cải thiện tốt bằng thay đổi thói quen và điều trị nội khoa; thủ thuật hoặc phẫu thuật được cân nhắc khi trĩ đã sa nhiều hoặc chảy máu kéo dài.

Bệnh trĩ là gì?

Trong ống hậu môn ai cũng có các đệm mạch máu, giúp hậu môn khép kín. Khi các đệm này giãn to, sa xuống hoặc gây chảy máu, đó là bệnh trĩ. Trĩ là một trong những bệnh lý hậu môn thường gặp nhất ở người trưởng thành.

Trĩ nội

Nằm phía trên đường lược, bên trong ống hậu môn. Thường không đau, biểu hiện chính là chảy máu và sa búi trĩ.

Trĩ ngoại

Nằm dưới đường lược, ngay rìa hậu môn. Có thể gây đau nhiều khi bị tắc mạch (cục máu đông trong búi trĩ).

Dấu hiệu nhận biết

  • Chảy máu đỏ tươi khi đi ngoài: dính giấy vệ sinh, nhỏ giọt hoặc thành tia, thường không đau.
  • Có khối sa ra ở hậu môn khi đi ngoài, tự co lên hoặc phải dùng tay đẩy lên.
  • Ẩm ướt, ngứa, cảm giác cộm vướng ở hậu môn.
  • Một cục cứng, đau nhức đột ngột ở rìa hậu môn: thường là trĩ ngoại tắc mạch.

Trĩ nội được chia 4 độ theo mức sa: độ I chỉ chảy máu, chưa sa; độ II sa khi đi ngoài và tự co lên; độ III sa phải dùng tay đẩy lên; độ IV sa thường xuyên, không đẩy lên được.

Chảy máu khi đi ngoài không phải lúc nào cũng do trĩ. Polyp và ung thư đại trực tràng cũng gây chảy máu. Cần được thăm khám, nhất là khi từ 45 tuổi trở lên, có thay đổi thói quen đi ngoài, thiếu máu, sụt cân, hoặc gia đình có người bị ung thư đại trực tràng.

Nguyên nhân và yếu tố thuận lợi

  • Táo bón, phải rặn nhiều khi đi ngoài.
  • Ngồi lâu trên bồn cầu, đặc biệt khi dùng điện thoại.
  • Tiêu chảy kéo dài.
  • Chế độ ăn ít chất xơ, uống ít nước.
  • Mang thai và sau sinh.
  • Ngồi hoặc đứng lâu, ít vận động, mang vác nặng thường xuyên.

Hướng điều trị

Lựa chọn điều trị dựa trên loại trĩ, độ trĩ, mức độ triệu chứng và mong muốn của người bệnh. Phần lớn trĩ ở mức độ nhẹ cải thiện tốt mà không cần phẫu thuật.

Điều chỉnh sinh hoạt và dùng thuốc
Ăn đủ chất xơ, uống đủ nước, thay đổi thói quen đi ngoài; thuốc làm mềm phân, thuốc tăng trương lực tĩnh mạch, thuốc đặt hoặc bôi tại chỗ theo chỉ định. Đây là nền tảng cho mọi mức độ trĩ.
Thủ thuật tại phòng khám
Dành cho trĩ nội độ I–III còn chảy máu hoặc sa sau điều trị nội khoa: thắt búi trĩ bằng vòng cao su, tiêm xơ (trong đó có tiêm xơ polidocanol dạng bọt). Thực hiện nhanh, thường không cần nằm viện.
Phẫu thuật
Dành cho trĩ độ III–IV, trĩ hỗn hợp lớn hoặc khi thủ thuật không hiệu quả: phẫu thuật cắt trĩ (Milligan–Morgan), phẫu thuật Longo, khâu thắt động mạch trĩ dưới hướng dẫn Doppler.

Không tự ý dùng thuốc đắp, thuốc "rụng trĩ" không rõ nguồn gốc. Những loại thuốc này có thể gây hoại tử, nhiễm trùng nặng vùng hậu môn hoặc để lại hẹp hậu môn, việc điều trị sau đó phức tạp hơn nhiều.

Khi nào cần khám ngay?

  • Chảy máu nhiều, kéo dài, hoặc kèm chóng mặt, mệt, da xanh.
  • Búi trĩ sa ra không đẩy lên được, sưng nề, đau nhiều, đổi màu tím đen.
  • Máu lẫn trong phân, phân đen, thay đổi thói quen đi ngoài kéo dài, sụt cân không rõ nguyên nhân.

Câu hỏi thường gặp

Trĩ có chuyển thành ung thư không?

Không. Trĩ không chuyển thành ung thư. Tuy nhiên trĩ và ung thư đại trực tràng có thể cùng gây chảy máu, nên cần khám để không bỏ sót bệnh khác.

Bệnh trĩ có tự khỏi không?

Trĩ nhẹ có thể giảm triệu chứng rõ khi điều chỉnh ăn uống và thói quen đi ngoài. Trĩ đã sa nhiều thường cần thủ thuật hoặc phẫu thuật.

Phụ nữ mang thai bị trĩ nên làm gì?

Trĩ thường nặng lên khi mang thai và cải thiện sau sinh. Ưu tiên chế độ ăn, tránh táo bón và thuốc an toàn cho thai kỳ theo chỉ định của bác sĩ; thủ thuật hoặc phẫu thuật thường được cân nhắc sau sinh.

Điều trị xong trĩ có bị lại không?

Có thể, nhất là khi táo bón và thói quen rặn, ngồi lâu vẫn tiếp diễn. Duy trì chế độ ăn nhiều chất xơ và thói quen đi ngoài tốt giúp hạn chế tái phát.

Video bác sĩ giải thích

Cần tư vấn về bệnh trĩ?

Nhắn Zalo hoặc gọi điện để được tư vấn và hẹn lịch thăm khám. Mọi trao đổi đều được giữ kín.

Xem thêm video

Bác sĩ giải thích các bệnh lý hậu môn – trực tràng trên kênh YouTube và Facebook.

Tài liệu tham khảo: Davis BR, et al. The American Society of Colon and Rectal Surgeons Clinical Practice Guidelines for the Management of Hemorrhoids. Dis Colon Rectum. 2018;61(3):284–292.

Nội dung mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám trực tiếp.

Nhắn Zalo Gọi ngay