Phần lớn áp xe hậu môn cần được **rạch dẫn lưu mủ**, vì ổ mủ hiếm khi tự xẹp hoàn toàn chỉ bằng thuốc. Can thiệp sớm giúp giảm đau, hạn chế ổ nhiễm trùng lan rộng. Sau áp xe, một số người có thể hình thành đường rò hậu môn, nên cần theo dõi và tái khám.
Nhắn Zalo 0977 886 252 để bác sĩ tư vấnNhận biết: áp xe hậu môn biểu hiện thế nào?
Áp xe hậu môn là một ổ mủ hình thành quanh hậu môn, thường do tuyến hậu môn bị nhiễm trùng. Đây là tình trạng khá phổ biến và có thể gặp ở nhiều lứa tuổi.
Dấu hiệu hay gặp:
- Đau nhức quanh hậu môn, tăng dần, đau rõ khi ngồi hoặc đi vệ sinh
- Vùng da cạnh hậu môn sưng, nóng, đỏ, sờ vào thấy cứng hoặc căng
- Có thể kèm sốt, mệt, ớn lạnh
- Đôi khi mủ tự vỡ, chảy dịch ra ngoài rồi bớt đau
Có người thấy bớt đau sau khi mủ tự vỡ nên nghĩ là đã ổn. Thực ra ổ nhiễm trùng bên trong có thể vẫn còn, và cơn sưng đau dễ quay lại.
Hiểu đúng: khi nào áp xe cần mổ dẫn lưu?
Nguyên tắc điều trị chính của áp xe hậu môn là dẫn lưu mủ. Ổ mủ là một khoang kín, kháng sinh khó thấm vào bên trong. Theo hướng dẫn của ESCP và ASCRS, rạch dẫn lưu là phương pháp điều trị cơ bản; kháng sinh chỉ dùng thêm trong một số tình huống.
Nên được bác sĩ đánh giá và thường cần dẫn lưu khi:
- Áp xe đang đau, sưng, có ổ mủ rõ
- Sốt hoặc dấu hiệu nhiễm trùng lan rộng
- Người có bệnh nền như đái tháo đường hoặc suy giảm miễn dịch
- Áp xe đã vỡ nhưng vẫn đau, vẫn chảy mủ kéo dài
Áp xe hậu môn thường không tự xẹp hoàn toàn. Mủ có thể tự vỡ và tạm êm, nhưng ổ nhiễm trùng thường còn, và có thể để lại đường rò hậu môn.
Dẫn lưu sớm thường giúp người bệnh bớt đau và hạn chế ổ nhiễm trùng lan rộng. Nhiều người ngại khám vì chuyện tế nhị, nhưng khám hậu môn diễn ra riêng tư và nhanh. Tự chườm, tự bôi thuốc hay chờ đợi lâu có thể làm ổ mủ lớn hơn, việc xử trí sau đó sẽ phức tạp hơn.
Hành động: bác sĩ làm gì, anh/chị cần chuẩn bị gì?
Bác sĩ sẽ:
- Khám hậu môn để xác định vị trí và mức độ của ổ áp xe
- Rạch dẫn lưu mủ, thường là thủ thuật ngắn, có gây tê hoặc gây mê tuỳ trường hợp
- Với áp xe nằm sâu hoặc phức tạp, có thể chỉ định thêm chẩn đoán hình ảnh như MRI hoặc siêu âm
- Hướng dẫn chăm sóc vết thương và hẹn tái khám
Trước khi đi khám, anh/chị nên:
- Mang theo thông tin các bệnh đang có và thuốc đang dùng
- Cho bác sĩ biết nếu từng bị áp xe hoặc rò hậu môn trước đây
- Không tự chích, tự nặn mủ tại nhà
Sau dẫn lưu, anh/chị nên:
- Ngâm hậu môn bằng nước ấm theo hướng dẫn, giữ vùng mổ sạch
- Giữ phân mềm, uống đủ nước, ăn đủ chất xơ
- Dùng thuốc giảm đau, kháng sinh (nếu có) đúng chỉ định
- Tái khám đúng hẹn để bác sĩ theo dõi vết thương
Vết dẫn lưu thường để hở cho mủ thoát ra và lành dần từ đáy lên. Sau một thời gian, một số người có thể hình thành đường rò hậu môn và cần can thiệp thêm. Điều này tuỳ từng người, và bác sĩ sẽ theo dõi để lựa chọn phương pháp phù hợp, ưu tiên giữ chức năng cơ thắt.
Đã từng bị áp xe hoặc có kết quả chụp MRI?
Anh/chị có thể gửi ảnh kết quả MRI, siêu âm hoặc giấy ra viện cũ qua Zalo 0977 886 252 để bác sĩ xem trước và hẹn khám phù hợp.
Gửi qua ZaloYên tâm: khi nào nên đi khám, khi nào cần khám ngay?
Nên đi khám sớm khi:
- Sưng, đau nhức quanh hậu môn tăng dần, đau khi ngồi hoặc đi vệ sinh
- Đã có một lần mủ vỡ nhưng vẫn còn đau hoặc chảy dịch
- Lỗ nhỏ cạnh hậu môn chảy dịch, mủ tái đi tái lại
Cần đi khám NGAY khi:
- Đau nhiều quanh hậu môn kèm sốt hoặc ớn lạnh
- Vùng sưng lan nhanh ra mông, đáy chậu hoặc bìu
- Có đái tháo đường hoặc suy giảm miễn dịch và nghi áp xe hậu môn
- Không tiểu được hoặc mệt lả, lơ mơ
Khám và trao đổi diễn ra riêng tư, thông tin của anh/chị được giữ kín. Nhiều trường hợp áp xe hậu môn được xử trí đơn giản nếu đến khám sớm.
Video: Giới thiệu bệnh rò hậu môn và phương pháp phẫu thuật
Hỏi nhanh
Áp xe hậu môn có tự khỏi không?
Thường không. Mủ có thể tự vỡ rồi tạm êm, nhưng ổ nhiễm trùng thường còn và có thể quay lại hoặc để lại đường rò.
Áp xe hậu môn có nguy hiểm không?
Nếu để lâu, ổ mủ có thể lan rộng và gây nhiễm trùng nặng hơn, nhất là ở người có bệnh nền. Khám và xử trí sớm giúp hạn chế nguy cơ này.
Uống kháng sinh có thay được việc mổ dẫn lưu không?
Thường là không. Ổ mủ là khoang kín, kháng sinh khó đi vào bên trong; dẫn lưu mủ mới là bước điều trị cơ bản.
Sau dẫn lưu áp xe có bị rò hậu môn không?
Một số người có thể hình thành đường rò sau áp xe, một số khác thì không; điều này tuỳ từng người. Bác sĩ sẽ theo dõi và tư vấn nếu cần xử trí tiếp.
Dẫn lưu áp xe có ảnh hưởng đến khả năng nhịn đại tiện không?
Dẫn lưu áp xe thường nhằm lấy mủ và ít tác động đến cơ thắt. Nếu sau đó có đường rò, bác sĩ sẽ chọn phương pháp phù hợp, ưu tiên giữ chức năng cơ thắt.
ThS. BSCKII Phạm Phúc Khánh
Hơn 15 năm kinh nghiệm, công tác tại BV Hữu nghị Việt Đức từ năm 2009. Hiện là bác sĩ Trung tâm Phẫu thuật Tiêu hoá và Bệnh lý Sàn chậu. Nghiên cứu sinh tại Đại học Y Hà Nội với đề tài kỹ thuật TROPIS điều trị rò hậu môn phức tạp.
Duyệt chuyên môn: 19/10/2026
Tài liệu tham khảo
- Gaertner WB, et al. The American Society of Colon and Rectal Surgeons Clinical Practice Guidelines for the Management of Anorectal Abscess, Fistula-in-Ano, and Rectovaginal Fistula. Dis Colon Rectum. 2022;65(8):964-985. PubMed 35732009 · doi:10.1097/DCR.0000000000002473
- Reza L, et al. European Society of Coloproctology: Guidelines for diagnosis and treatment of cryptoglandular anal fistula. Colorectal Dis. 2024;26(1):145-196. PubMed 38050857 · doi:10.1111/codi.16741
Đọc thêm
Tổng quan về rò hậu môn: dấu hiệu, nguyên nhân và hướng điều trị. Các câu hỏi khác: mục Hỏi đáp.
Nội dung mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc thăm khám trực tiếp.
